KÜLTÜRLERARASI İLETİŞİM - 2

Öğretmenler; yetiştikleri, üniversiteye gittikleri şehirlerden çok farklı kültürel özelliğe sahip olan yerlere atanabiliyor. Bu noktada, kültürel farklılıktan kaynaklanan iletişim sorunları yaşayabiliyor. Çocuk Atölyeleri Programımız kapsamında internet üzerinden düzenlediğimiz Köye ilk Adım Buluşmaları’nın dokuzuncusunda konuğumuz Dicle Üniversitesi Doktora Öğretim Üyesi Ferat Yılmaz oldu. Yılmaz konuşmasında; farklı kültürlerden insanların etkili ve uygun bir biçimde etkileşim kurma yeteneğini nasıl geliştirebileceği üzerine ipuçları verdi. Konuşmada aldığımız notları, sizler için iki bölüm şeklinde derledik.

 

İşte ikincisi:

Öğretmenler; yetiştikleri, üniversiteye gittikleri şehirlerden çok farklı kültürel özelliğe sahip olan yerlere atanabiliyor. Bu noktada, kültürel farklılıktan kaynaklanan iletişim sorunları yaşayabiliyor. Çocuk Atölyeleri Programımız kapsamında internet üzerinden düzenlediğimiz Köye ilk Adım Buluşmaları’nın dokuzuncusunda konuğumuz Dicle Üniversitesi Doktora Öğretim Üyesi Ferat Yılmaz oldu. Yılmaz konuşmasında; farklı kültürlerden insanların etkili ve uygun bir biçimde etkileşim kurma yeteneğini nasıl geliştirebileceği üzerine ipuçları verdi. Konuşmada aldığımız notları, sizler için iki bölüm şeklinde derledik. Birincisinde, yazıda kültürlerarası iletişim altındaki bazı kavramları detaylandırmaya başlamıştık. Etnomerkezciliği ve aşamalarını açıklayarak yazıyı sonlandırmıştık. Bu bölümde bu kavramın zıttı olan “Etnogörecelik” kavramını ve etnomerkezcilikten etnogöreceliğe geçişin nasıl olabileceğini ele alacağız.

 

Etnogöreceli bireylere göre, bir bireyin kendi inanç ve davranışları gerçekliğin geçerli bir sürü olasılık içerisindeki sadece belirli bir kümesidir. Kabullenme, uyum sağlama ve bütünleşme olarak 3 alt başlıkta ele alınabilir:

 

Kültürlerarası farklılığı kabullenme aşamasında, birey kendi kültürünü bir takım eşit düzeyde kompleks dünya görüşlerinden sadece biri olarak düşünür. Bu düzeydeki bireyler, başkalarını kendilerinden farklı olarak ancak insanlık açısından eşit olarak görürler. Bu aşamadaki bir öğretmen, kendine şöyle telkin verir:

-Köyde senden farklı, seninle eşit insanlar var.

Kültürler farklılıklara uyum aşamasında, birey deneyimlediği başka bir kültüre ilişkin bir algı edinir ve bu kültüre özgü davranışlar sergileyebilecek düzeye gelir. Bu düzeydeki bireyler diğer kültürlere karşı empati geliştirir. Uyum sağlamada birey sadece kültürel haznesini geliştirir; ancak başka bir kültürü kendi kültürüyle değiştirmez. Bu aşamadaki bir öğretmen, kendine şöyle telkin verir:

-Köydeki öğrenci ve ailelerinin duygu ve düşüncelerini anlamaya çalış.

-Onların kültürlerini deneyimle.

-Onların kültürüne özgü tepkiler ver.

 

Bütünleşme aşamasında, Birey kendi kimliğini, hiçbirini merkeze almadan birden fazla kültürle yeniden yorumlar. Bu aşamadaki bir öğretmen, kendine şöyle telkin verir:

-Kendin ve öğrencilerin için kültürleşmenin entegrasyon biçimini hedefle.

-Bir köye öğretmen olarak sadece değiştirmeye değil; zenginleşmeye ve zenginleştirmeye gidiyorsun.

 

 

Kimlerin kültürlerarası duyarlılık düzeyleri yüksektir? (İstatistiksel olarak!)

  • Çift dilli ya da çok dilli bireyler (kullanılan dilin önemi yok),

  • Farklı kültürel özelliklere sahip bir yerde yaşama deneyimi bulunan bireyler,

  • Farklı kültürel geçmişe sahip bireylerden arkadaşı bulunanlar,

  • Baskın kültürel özelliklere sahip olmayan bireyler,

  • Kadınlar,

  • Kendini daha çok sayıda kültürel referansla tanımlayan bireyler,

  • Farklı ülkelere ait medya kanallarını takip edenler,

  • Yurtdışında eğitim görenler,

  • Farklı kültürlere ait edebi eserleri okuyanlar,

  • Ahlaki muhakemede bulunabilenler.

 

Bu noktada, öğretmenler özelinde; “Kültürel duyarlılığı yüksek öğretmenler, farklı kültürel ortamlarda çalışırken daha etkili olabilir; hizmet özenleri, kişilerarası becerileri, mesleki ve sosyal tatminlerinin daha yüksek olabilir. Kültürel duyarlılığı düşük öğretmenler ise; örselenmiş bireyler yetiştirebilir, öğrencilerinin potansiyellerini ortaya çıkaramayabilir, öğrencilerin eğitsel ihtiyaçlarına cevap veremeyebilir, kültürel şok yaşayabilir ve fonksiyonel görevlerden kaçınabilir.” diyebiliriz.

 

Bireylerin etnomerkezci aşamalardan Etnogöreceli aşamalara doğru bir gelişim sergiledikleri düşünülür. Ancak bireyler, hoş olmayan bazı kültürlerarası deneyimlerden ötürü, her zaman bu gelişimi göstermeyebilir. Bunu yapabilmek için şu adımları izlemek yararlı olur:

  

KABUL EDİN!

  • Ben farklıyım, benim kültürüm farklı.

  • Benden farklı insanlar var, benimkinden farklı kültürler var.

  • Ben ne kadar özsaygılıysam ve kültürümle onur duyuyorsam, başkaları da o kadar özsaygılıdır ve kültürleriyle onur duyuyorlardır.

  • Farklılıkların varlığı, benim mevcudiyetim ve kültürümün mevcudiyeti açısından tehdit oluşturmamaktadır.

 

YANSITIN!

  • Ebeveynleriniz belirli bir kültürel gruba yönelik nasıl hisler beslerlerdi?

  • Ebeveynleriniz bu konuda size neler aktardı?

  • Belirli kültürel gruplar hakkında okulda size neler öğretildi?

  • Belirli kültürel gruplar hakkında bilgi eksikliğiniz var mı?

  • Çekindiğiniz kültürel gruplar var mı? Neden?

  • Sizin ya da çevrenizin belirli kültürel grupları aşağılayıcı söylemleriniz (atasözü, deyim vb.) var mı?

  • Belirli kültürel gruplara ilişkin inançlarınız, değerleriniz ve kişisel yanlılıklarınız var mı?

 

ARAŞTIRIN!

  • Farklı kültürel gruplara ait gelenekleri, görenekleri,

  • Tarihi,

  • Dini ritüelleri,

  • Günlük yaşam biçimlerini,

  • Farklı geleneksel kıyafetleri,

  • Atasözleri, deyimleri, ağızları, şiveleri..

 

DENEYİMLEYİN!

  • Farklı köylerde/şehirlerde/ülkelerde yaşayın.

  • Farklı kültürlere sahip arkadaşlar edinin.

  • Farklı yemekler tadın.

  • Farklı kitaplar okuyun.

  • Farklı müzikler dinleyin.

  • Farabi, Erasmus gibi üniversiteler arası projelere katılın.

 

ÖĞRENİN!

  • Farklı diller,

  • Farklı danslar,

  • Farklı çocuk oyunları..

 

PAYLAŞIN!

Başkalarına ait;

  • Sevinçleri,

  • Kutlamaları,

  • Acıları,

  • Anmaları.

 

BÜTÜNLEŞTİRİN!

  • Öğrencilerinizin isimlerini (özellikle kültürel yansımaları olan) onlara anlattığınız hikayelerin kahramanlarına verin.

  • Örnek olaylarınızı, okulunuzun çevresindeki kültürden elde edin.

  • Beden eğitimi derslerinde kültürel oyunlara, görsel sanatlar dersinde yöresel kültürel sanatlara ya da yöresel kültürel faaliyetlerin sanata yansıtılmasına odaklanın.

  • Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler dersinde çocukların kültürel söylemlerine kulak verin. Onları bu paylaşımlardan dolayı takdir edin.

  • Radikal yapılandırmacı eğitim ortamları düzenleyin.

  • Kültürel zekayı işe koşun.

  • Öğrencilerinizi iş birliği yapacakları şekilde çalıştırın.

 

Yılmaz’ın bu sunumu ardından katılımcıların sorularına verdiği cevapları da şu şekilde özetleyebiliriz: Köyde yaşayan halkın bizi kabul etmesi için; çatışma durumunda en doğru seçeneklerden biri uzlaşma yoluna gitmektir. Bunun için de öncelikli olarak gidilen yerin kültürünü kabul edip, ona saygı göstererek uyum göstermek gerekir. Anlamlandıramadığımız durumlarda davranışların altındaki nedenleri gözlemleyerek büyük bir sabırla tutarlılık göstermek önemlidir. Aynı sabrı karşı tarafın bizi anlayana kadar açıklama yapmakta da göstermek gerekebilir. Gittiğimiz yerde yapabileceklerimize karşın beklentiyi çok yüksek tutmak yerine küçük hedefler belirlemek daha gerçekçi olacaktır. Öğretmenin, okuldaki alanının sınırlarını netleştirmesi de çatışma çözümünü kolaylaştıracaktır.

Özüm Baykaş - KODA Gönüllüsü

İLETİŞİM

KÖY OKULLARI DEĞİŞİM AĞI DERNEĞİ
bilgi@kodegisim.org

0216 343 73 43

KÖY OKULLARI DEĞİŞİM AĞI DERNEĞİ
bilgi@kodegisim.org

0216 343 73 43

Fatura ve Kargo Gönderim Adresimiz


Murat Reis Mah. Gazi Cad. No:79 Bağlarbaşı/Üsküdar İSTANBUL

  • Grey Facebook Icon
  • Grey Instagram Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey LinkedIn Icon