Uzaktan Eğitim Sürecinde Özel Gereksinimli Çocukların Desteklenmesine Dair Öneriler

Ülkemizde özel gereksinimi olan öğrencilerin eğitimsel, fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının desteklemesi ve karşılanması noktasında belirleyici unsur aile tutumlarıdır. Ailenin çocuğu varoluşunun her açısından sahip çıkması sağlanmalıdır. Bu noktada aile ile iletişime geçilip çocuğun durumu, yapabilecekleri, her yönüyle aileye ve topluma kattıkları ve katacaklarının anlatılması gereklidir. Bu sağlanmadan çocuğun ihtiyaçlarına yönelik bir yaşam ve eğitim ortamının sağlanması fazla mümkün görünmemektedir.

Aile unsuru dışında özel eğitimde devamlılık ve uygunluk temel iki kriter olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğitimin zamana yayılıp birbirini tamamlayan bir süreç izlemesi öğrenme sürecini destekleyecektir. Aynı şekilde, öğretilenlerin çocuğun fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimine de uygunluk göstermesi gereklidir. Yapılan bilimsel çalışmalar özel gereksinimli çocukların eğitiminde önceliğin dikkat, denge ve odaklanma becerileri ile yaşamsal becerilerin geliştirilmesinde olması gerektiğini belirtmişlerdir. Bu beceriler gelişmeden çocuğun akademik eğitime maruz bırakılmasının ciddi öğrenme ve davranış problemleri ortaya çıkaracağı ortaya konulmuştur.

Bu noktada özellikle korona sürecinde ailelere evde eğitimin nasıl olması gerektiğine ilişkin o aile ve çocuğun özelinde pratik uygulamaları aktarmakta fayda bulunmaktadır. Öncelikle günlük basit bir plan yapılıp her gün belirli aktivitelerin gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır. Basit rutinler ile hem temel beceriler hem de öğrenme süreci desteklenmiş olacaktır. Burada önemli olan rutinler oluşturulurken evde gerçekleşen aktiviteler üzerinde planlama yapmanın önemli olmadır. Ailenin sosyo-kültürel yapısı da bu rutinlerin belirlenmesinde önemli olacaktır. Çiftçi bir ailenin evinde bahçe işleri ve hayvan bakımları olabilirken, anne ve babanın işçi olarak çalıştığı bir evdeki rutinler farklı olabilecektir. Burada önemli olan her ailenin kendi özel yapısına göre rutinleri ve günlük aktivitelerin nasıl gerçekleştirilebileceğinin öğretmen tarafından ailelere aktarılmasıdır.

 

Özel gereksinimi olan çocukların günlük planlarının içinde mutlaka ailelerine yardım etmeleri gereken çalışmaların olması gereklidir. Bu çalışmaların her gün sabah ve akşam olarak belirlenmesinde fayda bulunmaktadır. Çoçuğa gün içinde yapacakları sabah ailesi tarafından basit bir şekilde anlatılmalı, ardından kendisinin katkısının önemli olduğu vurgulanmalıdır.

 

Örnek olarak kahvaltı sofrası hazırlanırken çocuğun özel gereksinim durumuna göre ondan tabakları, ekmeği ya da şekeri masaya taşıması istenebilir. Bu yapılırken içten ve sevecen bir ses tonuyla ne taşıdığı kendisine sorulup cevap istenebilir. Bu hem öğrenme, hem de dikkat –odaklanma içeren bir faaliyet olduğu için ciddi kazanımları bünyesinde barındırmaktadır. Aynı şekilde kahvaltı masası toplanırken de basit görevler istenebilir. Ancak her etkinlik gerçekleştirilirken aile tarafından çocuğa yaptıklarıyla ilgili basit sorular sormak gereklidir. “Tabağı nereye koyalım?” “Ekmek sepeti neredeydi?” “Kaç bardak çay içtin?” gibi sorular ile çocuğun hem sosyal bir birey olarak ev yaşamının parçası olması sağlanırken hem de özgüveni desteklenmektedir. Öğrenme sadece masa başında gerçekleşmediği için özellikle özel gereksinimi olan çocukların eğitiminde tüm faaliyetlerin somut, uygulanabilir, yaşamsal etkinlikler üzerinden gerçekleştirilmesi önemlidir.

 

Bu açıdan günlük uygulamalar aşağıdaki plan akışına uygun şekilde hazırlanabilir:

  • Kahvaltı hazırlanmasına ve sonrasında bulaşıklara yardım

  • Ev içinde birlikte bir etkinlik (temizlik, eşyaları yerleştirme, balkon ya da bahçede çiçek sulama, top oyunları, denge çalışmaları)

  • 30-45 dakika serbest zaman

  • Aileyle birlikte boyama, çizim ya da müzik dinleme etkinlikleri

  • Öğle yemeğinin hazırlanmasına yardım etme

  • Öğleden sonra fiziksel aktiviteler (bahçe işleri, spor, ağaç işleri, kil çalışmaları, el arabası ile çalışma)

  • Serbest zaman

  • Akşam yemeğine yardım

  • Aile ile birlikte etkinlik (film izleme, ailenin öykü/masal okuması)

  • Yatağa hazırlık (Anne ya da babanın çocuğu uykuya hazırlaması – uyumadan bir saat önce ılık lavanta ya da papatya çayı verilebilir. Çocuktan gün içinde yaptıklarının söylenmesi istenir. Birlikte kısaca gün içinde yapılanlar tekrarlanır.)

 

Burada önemli olan her gün belli bir planın hazırlanmış ve aile tarafından bu planın aşağı yukarı biliniyor olmasının gerekliliğidir. Basit etkinlik ve uygulamalar bile çocuklar için önemli öğrenme fırsatı sunmaktadır. Önemli olan ailenin bunu içten, isteyerek ve sevgiyle yapabilmesidir. Öğretmenler olarak ise bu dönemde üzerimize düşen en büyük görev ailelere küçük etkinlik paylaşımın bile çocuklarının gelişimi üzerindeki etkisini anlatabilmektir.

 

Uzm. Sosyal Pedagog Cavit YEŞİLDAĞ

Cavit Yeşildağ kimdir?

Uzm. Cavit Yeşildağ, Gazi Üniversitesi’nde İletişim Fakültesi’ni bitirdikten sonra, Camphill Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Özel Eğitim ve Aberdeen Üniversitesi’nde Sosyal Pedagoji Bölümünü tamamlamış. Yüksek lisansını da yine aynı üniversitede Çocuk ve Genç Eğitimi üzerine yapmıştır.

Şu an Mef Üniversitesi ve Medipol Üniversiteleri’nde öğretim görevlisi olarak mesleğini sürdüren hocamız,  Özel Eğitim Bölümü’nde Şifalı Pedagoji, OSB Alternatif İletişim Yöntemleri ve Sanatsal Becerilerin öğretimi derslerini vermektedir.  Aynı zamanda Köy Okulları Dayanışma Ağı Derneği’ne de eğitim danışmanlığı yapan Yeşildağ, bu proje kapsamında Urfa, Mardin, İstanbul illerinde görev yapan sınıf öğretmenlerine her hafta sonu Çocuk Gelişimi, Öğrenci Mizaçları, Öz Farkındalık, Özel Eğitim , Zaman Yönetimi, Sınıf Yönetimi konularında eğitimler vermektedir.

İLETİŞİM

KÖY OKULLARI DEĞİŞİM AĞI DERNEĞİ
bilgi@kodegisim.org

0216 343 73 43

KÖY OKULLARI DEĞİŞİM AĞI DERNEĞİ
bilgi@kodegisim.org

0216 343 73 43

Fatura ve Kargo Gönderim Adresimiz


Murat Reis Mah. Gazi Cad. No:79 Bağlarbaşı/Üsküdar İSTANBUL

  • Grey Facebook Icon
  • Grey Instagram Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey LinkedIn Icon